Aile İçinde Görünmeyen Roller ve İlişkisel Etkileri

Aynı evde yaşamak, her zaman aynı duygusal yerde olmak anlamına gelmez. Aile içinde roller çoğu zaman açıkça konuşulmadan, fark edilmeden şekillenir. Bu roller, aile sisteminin işleyişini sürdürmek amacıyla ortaya çıkar ve zamanla bireylerin kimliğinin bir parçası haline gelebilir.

Aile danışmanlığı sürecinde sıkça karşılaşılan bu roller arasında fedakâr ebeveyn, duygularını ifade etmekte zorlanan eş, aile içi dengeyi korumaya çalışan çocuk ya da yaşanan gerilimi davranışlarıyla dışa vuran çocuk yer alır. Bu roller genellikle bilinçli tercihler değildir; aileyi koruma, çatışmayı azaltma ya da zorlayıcı koşullarla baş etme çabasıyla gelişir.

Ancak uzun vadede bu roller, bireyin kendi duygularını tanımasını ve ifade etmesini zorlaştırabilir. Çocukluk döneminde üstlenilen sorumluluklar, yetişkinlikte ilişkilerde aşırı yük alma, kendini geri plana atma ya da duygusal mesafe kurma şeklinde devam edebilir. Danışmanlık sürecine başvuran birçok kişi, yaşadığı ilişkisel zorlukların kökeninde aile içinde edindiği bu erken rollerin yer aldığını fark eder.

Aile danışmanlığında amaç, rolleri ortadan kaldırmak ya da aile üyelerini suçlamak değildir. Amaç, her bireyin hangi rolü, hangi koşullarda ve hangi ihtiyaçla üstlendiğini anlamasını sağlamaktır. Bu farkındalık, aile içindeki ilişkilerin yeniden düzenlenmesine ve bireylerin daha esnek, daha sağlıklı sınırlar geliştirmesine olanak tanır.

Aile olmanın, aynı evde bulunmaktan öte; duygusal temas kurabilmekle mümkün olduğu unutulmamalıdır. Roller fark edildiğinde, aile üyeleri kendilerini yalnızca bir işlev üzerinden değil, bir birey olarak ifade etme alanı bulabilir. Bu da aile sisteminde daha dengeli ve sürdürülebilir ilişkilerin kurulmasını destekler.

Aile danışmanlığı perspektifinden psiko-eğitici bir değerlendirme...

Dr. Tuğba Tosun Çobanoğlu

Aile Danışmanı